home · article
ଶୁଇମାନ ଚା
Shuǐmǎn chá · 水满茶
ଶୁଇମାନ ଚା — ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ହାଇନାନ ଦ୍ୱୀପର ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଉଚ୍ଚ-ପାହାଡ଼ି ଚା, ଯାହା ୱୁଝୀଶାନ (五指山) ପର୍ବତମାଳାର ହୃଦୟ ସ୍ଥଳୀରେ, ଲି (黎族) ଜନଗୋଷ୍ଠୀଦ୍ୱାରା ଗୃହପାଳିତ ଏକ ଜଙ୍ଗଲୀ ବୃହତ-ପତ୍ରବିଶିଷ୍ଟ କିସମରୁ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ। ଏହା ହାଇନାନର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନପ୍ରାପ୍ତ ଚା-ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ: କ୍ୱିଙ୍ଗ (清) ରାଜବଂଶ ସମୟରେ ଏହା ରାଜଦରବାରକୁ ଉପହାର-ମଧ୍ୟରେ…
ଶୁଇମାନ ଚା — ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ହାଇନାନ ଦ୍ୱୀପର ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଉଚ୍ଚ-ପାହାଡ଼ି ଚା, ଯାହା ୱୁଝୀଶାନ (五指山) ପର୍ବତମାଳାର ହୃଦୟ ସ୍ଥଳୀରେ, ଲି (黎族) ଜନଗୋଷ୍ଠୀଦ୍ୱାରା ଗୃହପାଳିତ ଏକ ଜଙ୍ଗଲୀ ବୃହତ-ପତ୍ରବିଶିଷ୍ଟ କିସମରୁ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ। ଏହା ହାଇନାନର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନପ୍ରାପ୍ତ ଚା-ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ: କ୍ୱିଙ୍ଗ (清) ରାଜବଂଶ ସମୟରେ ଏହା ରାଜଦରବାରକୁ ଉପହାର-ମଧ୍ୟରେ ଗଣା ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ଆଜି ଏହା ଚୀନର ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଅରଣ୍ୟ-ଚା ନବଜାଗରଣର ପ୍ରତୀକ। ଏହା ଉଭୟ ସବୁଜ ଓ ଲାଲ୍ ଚା ରୂପେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ; ସବୁଜଟି କାଠ-ଅଗ୍ନିରେ ‘ତିନି-ସ୍ତରୀୟ ସଂସ୍ଥାପନ’ (三次杀青) ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ଲାଲ୍ ଚା — ମହୁ ଭଳି ମିଠା ଓ ଅସାଧାରଣ ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ବହନ କରେ।
1. ବର୍ଗୀକରଣ ଓ ଉତ୍ପତ୍ତି:
- ପ୍ରକାର: ମୁଖ୍ୟତଃ ସବୁଜ ଚା (绿茶, lǜchá) — ଅଗଜାରିତ; ଲାଲ୍ ଚା (红茶, hóngchá) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଜାରିତ, ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ। ସବୁଜ ପ୍ରକାରଟି ପାରମ୍ପରିକ ଏବଂ ପ୍ରଭାବୀ।
- ବର୍ଗ: ହାଇନାନ ଦ୍ୱୀପର ଐତିହାସିକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଚା; ଏକ ବିଶେଷ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଉଚ୍ଚ-ପାହାଡ଼ି ଚା (热带高山茶)। ୱୁଝୀଶାନ (五指山市) ନଗରର ଭୌଗୋଳିକ ସଙ୍କେତ ଥିବା ଉତ୍ପାଦର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
- ଉତ୍ପତ୍ତି: ଚୀନ, ହାଇନାନ ପ୍ରଦେଶ (海南省), ୱୁଝୀଶାନ ନଗର (五指山市), ଶୁଇମାନ (水满乡) ଅଞ୍ଚଳ। ‘ଶୁଇମାନ’ (水满) ନାମଟି ଲି ଜନଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଭାଷାରେ ‘ପ୍ରାଚୀନ, ପବିତ୍ର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ’ ବୋଲି ଅର୍ଥ, ଯାହା ଲି-ସଂସ୍କୃତିରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସମ୍ମାନୀୟ ମାନ୍ୟତାକୁ ସୂଚାଏ।
- ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥାନାଙ୍କ: ପାଖାପାଖି 109°30′ E, 18°50′ N (ଶୁଇମାନ ଅଞ୍ଚଳ, ୱୁଝୀଶାନ ପର୍ବତର ପାଦଦେଶ)।
- ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାମ: ୱୁଝୀଶାନ ଚା (五指山茶) — ‘ପାଞ୍ଚ-ଆଙ୍ଗୁଳି ପର୍ବତର ଚା’; ୱୁଝୀଶାନ ୟେ ଚା (五指山野茶) — ‘ୱୁଝୀଶାନ ଜଙ୍ଗଲୀ ଚା’; ଲି ଚା (黎茶, Líchá) — ‘ଲି ଜନଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଚା’; ଶୁଇମାନ ଦା ୟେ ଚା (水满大叶茶) — ‘ଶୁଇମାନର ବୃହତ-ପତ୍ର ଚା’।
- ସଂରକ୍ଷଣ ମାନ୍ୟତା: ଜାତୀୟ ସ୍ତରୀୟ ଭୌଗୋଳିକ ସଙ୍କେତଯୁକ୍ତ ଉତ୍ପାଦ (国家农产品地理标志)। ହାଇନାନ ବୃହତ-ପତ୍ର କିସମ (海南大叶种) GS13016—1985 କ୍ରମାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଜାତୀୟ କିସମ-ଭାବେ ପଞ୍ଜୀକୃତ। ୨୦୨୪ ରେ ଏହାର ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି-କୌଶଳ ଅଣ-ଭୌତିକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
2. ଇତିହାସ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ତ୍ଵ:
-
ଇତିହାସ:
ଶୁଇମାନ ଚା’ର ଇତିହାସ ଚୀନର ସର୍ବ-ପ୍ରାଚୀନ ଜନଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଲି (黎) ଲୋକଙ୍କ ଗଭୀର ପ୍ରାଚୀନତା ମଧ୍ୟକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ। ଲି ଲୋକେ, ଯେଉଁମାନେ ତିନି ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ହାଇନାନ ଦ୍ୱୀପରେ ବସତି କରିଥିଲେ, ସମ୍ଭବତଃ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଅରଣ୍ୟର ଜଙ୍ଗଲୀ ଚା-ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଥମେ ଆବିଷ୍କାର ଓ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ — ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଔଷଧୀୟ ରୂପେ। ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ଯୁବ ଶିକାରୀ (‘ଲେଗୋ’) ପର୍ବତ ଶିକାର ସମୟରେ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ନ୍ତେ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ (‘ଲିମେଇ’) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ବଣ୍ୟ ଚାଗଛର ପତ୍ର-କ୍ୱାଥ ସେବନ କରି ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେହି ଦିନଠାରୁ ଲି ଲୋକେ ଏହି ପତ୍ରକୁ ‘ଚମତ୍କାରୀ’ (神叶, shényè) ବୋଲି ପୂଜା କଲେ।
ଅନ୍ୟ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ, ୭୪୮ ମସିହାରେ (ତିଆନ-ବାଓ ଶାସନ-ପଞ୍ଚମ ୭), ମହାନ ବୌଦ୍ଧ ଭିକ୍ଷୁ ଜିଆଞ୍ଜେନ (鉴真), ଜାପାନ ଯାତ୍ରା କାଳରେ, ହାଇନାନର ଦକ୍ଷିଣ ଉପକୂଳଠାରେ ଜାହାଜ-ଧ୍ୱଂସ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ ରକ୍ତାମାଶୟ ଓ ଦୁର୍ବଳତାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ; ଶୁଇମାନର ଜଣେ ଲି-ବୈଦ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲୀ ଚାର ପତ୍ର ଆଣିଲେ, ଏବଂ କିଛି ଦିନ କ୍ୱାଥ ପିଇବା ପରେ ସମସ୍ତେ ସୁସ୍ଥ ହେଲେ। ସଙ୍ଗୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ: ‘ସତରେ, ଶୁଇମାନର ଚମତ୍କାରୀ ପତ୍ର.’ (真可谓水满神叶也)।
ପ୍ରଥମ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଲିଖିତ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଙ୍ଗ (明) ରାଜବଂଶର: ‘କ୍ୟୁଙ୍ଗତାଇ ଝି’ (《琼台志》, ୧୫୨୧) ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ଯେ, ଦ୍ୱୀପର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚା ପାଞ୍ଚ-ଆଙ୍ଗୁଳିର ଶୁଇମାନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନ୍ମେ; ଗଛଗୁଡ଼ିକ ‘ବଡ଼, ମଣିଷ-କାନ୍ଧ ବରାବର’, ଏବଂ ଚା ‘ଆତ୍ମାରେ ନିର୍ମଳ ଓ ସ୍ଵଚ୍ଛ’ (气味清醇)। କ୍ୱିଙ୍ଗ (清) ସମୟର ‘ଡିଙ୍ଗଆନ ଝିଆଞ୍ଝି’ (《定安县志》) ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଏହା ପ୍ରଶଂସା କରି କୁହାଯାଇଛି: ‘[ଶୁଇମାନ ଚା’ର] ସୁଗନ୍ଧ ଓ ସ୍ଵାଦ — ସମସ୍ତ ଲି-ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ’ (气味香美,冠诸黎山), ଏବଂ ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଯେ, ଏହା ବହୁକାଳରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ପାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। କ୍ୱିଙ୍ଗ ଯୁଗରେ, ଶୁଇମାନ ଚା ରାଜଦରବାରକୁ ପଠାଯାଉଥିବା ଉପହାର-ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା।
୧୮୮୨ ରେ, ଆମେରିକୀୟ ଉଦ୍ଭିଦବିତ୍ ଓ ଧର୍ମପ୍ରଚାରକ ବେଞ୍ଜାମିନ ହେନରି (香便文, Xiāng Biànwén) ୪୫-ଦିନିଆ ହାଇନାନ ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ପାର୍ବତ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜଙ୍ଗଲୀ ଚା-ଗଛ ଆବିଷ୍କାର କଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୂଳ-ଅଧିବାସୀଙ୍କ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ, ଏବଂ ଲିପିବଦ୍ଧ କଲେ ଯେ, ଲି ଲୋକେ ଏହି ପତ୍ର ସଂଗ୍ରହ କରି ‘ଲି ଚା’ (黎茶) ନାମରେ ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି।
୧୯୫୮ ରେ, ୱୁଝୀଶାନ ଚା-ରାଜ୍ୟ ଫାର୍ମ (五指山茶场) ସ୍ଥାପିତ ହେଲା — ଜଙ୍ଗଲୀ ସଂଗ୍ରହରୁ ଚାଷ-ବିଧି ଆଡ଼କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରାରମ୍ଭ। ୧୯୮୦-ଦଶକରେ, ଶୁଇମାନ କଞ୍ଚାମାଲରୁ CTC ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବଳରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ‘ଜିନଡିଙ୍ଗ’ (金鼎牌红碎茶) ନାମକ ଲାଲ୍ ଚା, ଗ୍ରେଟ ବ୍ରିଟେନକୁ ରପ୍ତାନି ହୋଇ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଲା। ୧୯୯୦-ଦଶକର ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ପରେ, ୱୁଝୀଶାନ ଚା-ଶିଳ୍ପ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନବଜାଗରଣ ଦେଇ ଗତି କଲା: ୨୦୨୨ ସୁଦ୍ଧା, ଚା-ବଗାନର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୮,୫୦୦ ମ୍ୟୁ (ପ୍ରାୟ ୫୬୭ ହେକଟର) ଛୁଇଁଲା, ୨୦୨୩ ସୁଦ୍ଧା — ୧୨,୦୦୦ ମ୍ୟୁ (୮୦୦ ହେକଟର) ଅତିକ୍ରମ କଲା। ‘ୟେସିଆନ’ (椰仙), ‘ଇନସିଆଙ୍ଗ ଶୁଇମାନ’ (印象水满) ଭଳି ବ୍ରାଣ୍ଡ ଆଦି ଆବିର୍ଭାବ ହେଲା।
-
ନାମ:
‘ଶୁଇ’ (水) — ‘ଜଳ’; ‘ମାନ’ (满) — ଲି-ଭାଷାରେ ‘ପ୍ରାଚୀନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ’। ‘ଶୁଇମାନ ଚା’ ନାମଟି ‘ପ୍ରାଚୀନ [ସ୍ଥାନ]ର ଚା’ ବୋଲି ଅନୂଦିତ। ଚୀନୀ ଅକ୍ଷର 满 (mǎn) ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ ‘ପୂର୍ଣ୍ଣ’ ଅର୍ଥ ବହନ କରେ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏହା ଲି-ଶବ୍ଦର ଏକ ଧ୍ଵନିଭିତ୍ତିକ ପ୍ରତିଲିପି। ଶୁଇମାନ ଅଞ୍ଚଳ, ୱୁଝୀଶାନ — ହାଇନାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖର (୧,୮୬୭ ମି) — ର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏବଂ ନାମଟି ଲି ଜନଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପବିତ୍ର ମାନ୍ୟତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
-
ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ତ୍ଵ:
ଶୁଇମାନ ଚା, ଲି-ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ: ଔଷଧୀୟ ବ୍ୟବହାର (ପେଟ ଗୋଳମାଳ ସମୟରେ ତଟକା ପତ୍ର ଚୋବାଇବା — ଯାହା ଆଜି ବି ପ୍ରଚଳିତ) ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସାନୟୁଏସାନ (三月三, ‘ତୃତୀୟ ମାସର ତୃତୀୟ ଦିନ’) ପର୍ବରେ ‘ବସନ୍ତ ଚା’ ପିଇବାର ଆଚାର। ୨୦୨୨ ରେ, ଶୁଇମାନ ଅଞ୍ଚଳସ୍ଥ ମାଓନା ଗାଁ (毛纳村) କୁ, ଚୀନ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସୀ ଜିନପିଙ୍ଗ (习近平) ଭ୍ରମଣ କରି, ଚା-ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଲି-ବ୍ରୋକେଡ (黎锦) ବୁଣାକାର-ଶାଳ ପରିଦର୍ଶନ କଲେ; ଏହି ଭ୍ରମଣ ୱୁଝୀଶାନ ଚା-ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରେରଣା ପାଲଟିଲା। ଯେଉଁ ହାଇନାନ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଅରଣ୍ୟ, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଜଙ୍ଗଲୀ ଚା-ଗଛ ବଢ଼େ, ତାହା ୨୦୨୧ ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଚୀନର ପ୍ରଥମ ପାଞ୍ଚଟି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ହାଇନାନ ଜାତୀୟ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଅରଣ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ (海南热带雨林国家公园)ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
3. ଉଦ୍ଭିଦ-ବର୍ଣ୍ଣନା ଓ କଞ୍ଚାମାଲ:
- କିସମ / ଚାଷ-ପ୍ରକାର: ହାଇନାନ ଦାୟେ ଝଙ୍ଗ (海南大叶种, Hǎinán Dàyè Zhǒng) — Camellia sinensisର ବୃହତ-ପତ୍ରୀ ରୂପ, ଯାହା ୱୁଝୀଶାନ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଅରଣ୍ୟର ଜଙ୍ଗଲୀ ଗଛ-ଠାରୁ ଗୃହପାଳିତ। ୧୯୮୫ (GS13016—1985) ରେ, ଜାତୀୟ କିସମ ରୂପେ ସ୍ୱୀକୃତ। ଆକୃତି-ଗତ — ବୃକ୍ଷୀତ (乔木型, qiáomù xíng) ପ୍ରକାର; ଜଙ୍ଗଲୀ ନମୂନାର ଉଚ୍ଚତା ୧୧–୧୨ ମିଟର, କେତେକ ପ୍ରାଚୀନ ବୃକ୍ଷ — ୧୨ ମିଟରରୁ ଅଧିକ, ଗଣ୍ଡି ପରିଧି ୧ ମିଟରରୁ ବେଶୀ। ପତ୍ର ବଡ଼, ଉପବୃତ୍ତାକାର, ମୋଟା ଓ ମାଂସଳ। ପଲିଫେନଲ୍ ପରିମାଣ — ≥28%, କ୍ୟାଫେନ — ପ୍ରାୟ ୬%। ଏହି କିସମ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିରୋଧ କ୍ଷମତା ବହନ କରେ, ଏବଂ ଗବେଷଣା ଅନୁସାରେ, ମୃତ୍ତିକାରୁ ଭାରୀ ଧାତବ (ଆର୍ସେନିକ, କ୍ୟାଡମିଅମ, ପାରଦ) ଅବଶୋଷଣ କମ କରେ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହାଇନାନ ବୃହତ-ପତ୍ର କିସମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଜନନ-ଶୋଧନ ଦେଇ ପାରିନାହିଁ — ଏହାର ‘ଜିନ-ଗଠନ’ ଜଙ୍ଗଲୀ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଅତି ନିକଟତର ହୋଇ ରହିଛି।
- ସଂଗ୍ରହ: ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଜଳବାୟୁ ଯୋଗୁଁ, ଚା-କଢ଼ି ବର୍ଷକ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୋଳାଯାଇପାରେ। ପ୍ରାକ୍-ବସନ୍ତ ସଂଗ୍ରହ (ଡିସେମ୍ବର–ଜାନୁଆରୀ) — ଚୀନରେ ସବୁଠୁ ଆଗୁଆ; ଏହି ଚାକୁ ‘ସାରା-ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ବସନ୍ତ-ଚା’ (华夏第一早春茶) କୁହାଯାଏ। ମୂଖ୍ୟ ବସନ୍ତ ସଂଗ୍ରହ — ଫେବୃଆରୀ-ଏପ୍ରିଲ।
- ସଂଗ୍ରହ-ମାନ: ଉଚ୍ଚତମ ଶ୍ରେଣୀ (特级) — ଶୁଦ୍ଧ କଢ଼ି କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ କଢ଼ି ଓ ଗୋଟିଏ ପତ୍ର (全芽或一芽一叶); ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ (一级) — ଗୋଟିଏ କଢ଼ି, ଗୋଟିଏ ପତ୍ର (一芽一叶); ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ (二级) — ଗୋଟିଏ କଢ଼ି, ଦୁଇଟି ପତ୍ର (一芽二叶), ପ୍ୟାକ-ଚା କଞ୍ଚାମାଲ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ।
- କଞ୍ଚାମାଲ ଆବଶ୍ୟକତା: କଅଁଳ-ଡାଳଗୁଡ଼ିକ ଅଖଣ୍ଡ, ବିନା କୌଣସି ଯାନ୍ତ୍ରିକ କ୍ଷତି। ଉଚ୍ଚତମ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ — ହସ୍ତ-ସଂଗ୍ରହ।
4. ଭୂ-ପରିବେଶ ଓ ଚାଷ-ବିଶେଷତା:
ଶୁଇମାନ ଚା, ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଉଚ୍ଚ-ପାହାଡ଼ି ଭୂ-ପରିବେଶରେ ଜନ୍ମେ — ଚୀନର ଏକମାତ୍ର ଏହି ପ୍ରକାର ଚା-ଅଞ୍ଚଳ।
- ଚାଷ-ଉଚ୍ଚତା: ମୁଖ୍ୟ ବଗିଚା — ୩୦୦ ରୁ ୮୦୦ ମିଟର; ମୂଳ-କେନ୍ଦ୍ର — ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ମି। ଜଙ୍ଗଲୀ ଗଛ ୧୪୦୦ ମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଏ।
- ଜଳବାୟୁ: ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ମୌସୁମୀ। ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୨୨.୪ °C; ଦୈନିକ ତାପମାନ-ପାର୍ଥକ୍ୟ — ୧୨ °C ରୁ ଅଧିକ (ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳ ପାଇଁ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଚା ପାଇଁ ଅତି ଅନୁକୂଳ)। ବାର୍ଷିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ — ୨,୨୦୦–୨,୪୦୦ mm। କୁହୁଡ଼ିଯୁକ୍ତ ଦିନ — ବର୍ଷକୁ ୨୦୦ ରୁ ଅଧିକ; ବିଛୁରିତ ଆଲୋକ-ଅଂଶ — ୭୫% ରୁ ବେଶୀ। ତୁଷାର-ଶୂନ୍ୟ କାଳ — ସାରାବର୍ଷ। ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ-ସମୟ — ପ୍ରାୟ ୨,୦୦୦ ଘଣ୍ଟା।
- ମୃତ୍ତିକା: ଅତ୍ୟଳ୍ପ-ଅମ୍ଲୀୟ ଲାଟେରାଇଟ ଲାଲ୍ ମୃତ୍ତିକା (微酸性红壤, wēi suānxìng hóng rǎng), ଯାହା ଆଗ୍ନେୟ-ଭସ୍ମ ଉପରେ ଗଠିତ। pH ୪.୫–୬.୦। ଜୈବ-ପଦାର୍ଥ ପରିମାଣ — ≥୧୫ g/kg। ମୃତ୍ତିକାରେ ବିଶେଷ ଭାବେ, ସୂକ୍ଷ୍ମ-ପୋଷକ-ତତ୍ତ୍ବ ଭରପୂର: କୋବାଲ୍ଟ (Co) ଓ ମଲିବଡେନମ (Mo) — ହାରାହାରି ମୃତ୍ତିକା-ସ୍ତର ଅପେକ୍ଷା ୧୩୮–୩୦୦ ଗୁଣ ଅଧିକ; ଜିଙ୍କ ଓ ସେଲେନିଅମ — ଉଚ୍ଚ ମାତ୍ରାରେ। ଜଳ-ଯୋଗାଣ — ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ-ବିଶୁଦ୍ଧ ପାର୍ବତୀୟ ଝର୍ଣା (ଜାତୀୟ ମାନକ Ⅰ)।
- ପରିବେଶ-ତନ୍ତ୍ର: ଚା-ବଗିଚା, ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ବର୍ଷାବନ (热带雨林)ର କୋଷ-ଗଠନ ମଧ୍ୟରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ; ଜଙ୍ଗଲ-ଆଚ୍ଛାଦନ — ୮୯.୧୩%। ରାସାୟନିକ କୀଟନାଶକ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ ନାହିଁ; ପୋକ-ଜନ୍ତୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ — ପ୍ରାକୃତିକ (ଲେଡିବଗ ଭଳି ଗେଣ୍ଡୁ, ମାଙ୍କଡ଼ସା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିକାରୀ ଆର୍ଥୋପୋଡ)। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ, ହାଇନାନ ଜାତୀୟ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଅରଣ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନର ବଫର-ମଣ୍ଡଳର ଅଂଶ।
- କଞ୍ଚାମାଲ-ମୂଳସ୍ଥାନ: ଶୁଇମାନ ଅଞ୍ଚଳସ୍ଥ ମାଓନା (毛纳村) ଓ ସିନଚୁନ (新村) ଗାଁ, ଉଚ୍ଚତମ ଶ୍ରେଣୀର ୯୦% ପରିମାଣ ଯୋଗାଏ।
5. ଉତ୍ପାଦନ-ପ୍ରଯୁକ୍ତି:
ଶୁଇମାନ ଚା, ଦୁଇଟି ମୂଖ୍ୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତି — ସବୁଜ ଓ ଲାଲ୍ — ଅନୁସାରେ ଉତ୍ପାଦିତ।
ସବୁଜ ଚା (水满绿茶):
ଏହା ପାରମ୍ପରିକ ଓ ପ୍ରଭାବୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଯାହାର ମୂଳ-ଆଧାର ‘ତିନି-ଥର ସଂସ୍ଥାପନ’ (三次杀青, sān cì shāqīng) ନାମକ ଏକ ଅନନ୍ୟ କୌଶଳ — ଲି-ଚା-କାରିଗରଙ୍କ ପରମ୍ପରାର ଉତ୍ତରାଧିକାର।
- ବିଛାଇବା (摊放, tān fàng): ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜଳ-ହାନି ଓ ସୁଗନ୍ଧ-ବିକାଶ ପାଇଁ, ତଟକା ପତ୍ର ବିଛାଯାଏ।
- ପ୍ରଥମ ସବୁଜ-ସଂସ୍ଥାପନ (第一次杀青, dì yī cì shāqīng): ଢଳେଇ ଲୁହାର କଡ଼େଇରେ, କାଠ (ଅଙ୍ଗାର) ଅଗ୍ନି ଉପରେ (铁锅炭火)। ‘ଚା-କୁ ଦେଖ, ଚା-ତିଆରି କର’ (看茶做茶, kàn chá zuò chá) ନୀତି ପ୍ରୟୋଗ: ପତ୍ରର ଅବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରକ୍ରିୟା-ମାପ ଚକ୍ଷୁ-ଜନିତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦ୍ୱାରା ଆଡ଼ଜଷ୍ଟ କରାଯାଏ।
- ପ୍ରଥମ ମୋଡ଼ା (第一次揉捻, dì yī cì róuniǎn): ବାଉଁଶ ଟୋକେଇରେ, ହାତ-ଦ୍ୱାରା (竹筐手工)। ରସ-ନିଷ୍କାସନ ପ୍ରାରମ୍ଭ ପାଇଁ, କୋଷ-ଭିତ୍ତି ଭଙ୍ଗ।
- ପୁନଃ-ଚକ୍ର (第二、三次杀青揉捻): ଭାଜା ଓ ମୋଡ଼ା, ଆଉ ଦୁଇଥର ପୁନରାବୃତ୍ତ — ମୋଟ ୩ଟି ଚକ୍ର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚକ୍ର, ଆକାର-ଗଠନ ବଢ଼ାଏ ଏବଂ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର କାଠ-ଅଗ୍ନି ‘ଧୂମ-ଗନ୍ଧ’ (柴火香, cháihuǒ xiāng) କୁ ଦୃଢ଼ କରେ। ‘ତିନି-ସଂସ୍ଥାପନ-ପ୍ରଣାଳୀ’ (三次杀青法) ହିଁ, ଏହି କୌଶଳର ପରିଚୟ-ଚିହ୍ନ: ଏହା, ପୋଡ଼ା-ଗନ୍ଧ ବିନା, କାଠ-ଧୂମର ସୁଗନ୍ଧ ଧରି ରଖେ।
- ଅଙ୍ଗାର-ଶୋଷଣ (炭火烘干, tànhuǒ hōnggān): ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଷ୍କ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଧୀର-ଗତି ଉତ୍ତାପ — ଶେଷ ଶୋଷଣ ଓ ସଙ୍ଗେ-ସଙ୍ଗେ ‘ସୁଗନ୍ଧ-ଉତ୍ଥାପନ’ (提香, tíxiāng)।
ଲାଲ୍ ଚା (水满红茶):
- ସୂର୍ଯ୍ୟ-ମ୍ଲାନ (日光萎凋, rìguāng wěidiāo): ତଟକା ପତ୍ର, ଆଂଶିକ ଜଳ-ହାନି ଓ ଗଜାରଣ-ପ୍ରାରମ୍ଭ ପାଇଁ, ଖୋଲା ରଉଦରେ ବିଛାଯାଏ।
- ମୋଡ଼ା (揉捻, róuniǎn): ହସ୍ତ କିମ୍ବା ଯାନ୍ତ୍ରିକ।
- ଗଜାରଣ (发酵, fājiào): ୪–୬ ଘଣ୍ଟା, ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପରିସ୍ଥିତିରେ।
- ଉତ୍ତାପ-ଶୋଷଣ (烘焙提香, hōngbèi tíxiāng): ଗଜାରଣ-ସ୍ଥିରୀକରଣ ଓ ମହୁ-ଗନ୍ଧ ଗଠନ।
6. ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ଗୋଚର ଗୁଣଧର୍ମ:
ସବୁଜ ଚା:
- ଶୁଷ୍କ-ପତ୍ର-ଦୃଶ୍ୟ: ଘନ, ମୋଟ, ଦୃଢ଼-ମୋଡ଼ା ଚାପଟି (条索肥壮紧结)। ରଙ୍ଗ — ଗାଢ଼-ସବୁଜ।
- ଶୁଷ୍କ-ଗନ୍ଧ: ନିର୍ମଳ, ଉଚ୍ଚ, ସ୍ଥାୟୀ, ଚେଷ୍ଟନଟ-ସୂଚକ (ବସନ୍ତ-ସଂଗ୍ରହ) ଏବଂ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ‘କାଠ-ଚୂଲୀ-ଧୂମ’ (柴火香)।
- ପାନ-ଗନ୍ଧ: ସ୍ଥାୟୀ, ପ୍ରଧାନତଃ ନିର୍ମଳ-ତାଜା-ସ୍ବର (清香), ଚେଷ୍ଟନଟ-ଉପ-ଗନ୍ଧ। ଥଣ୍ଡା-ପାତ୍ର-ଗନ୍ଧ (冷杯留香) ୮ ମିନିଟରୁ ଅଧିକ।
- ସ୍ବାଦ: ଉଚ୍ଚ ପଲିଫେନଲ୍ ଯୋଗୁଁ, ଗାଢ଼ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣଦେହ (浓醇, nóng chún)। ଆମିନୋ-ଏସିଡ-ଜନିତ ତାଜଗୀ (鲜爽), କଷା-ଭାବକୁ ସଙ୍ଗତ-ଭାବେ ସନ୍ତୁଳିତ। ପ୍ରତିବର୍ତ୍ତୀ-ମିଷ୍ଟତା (回甘) — ସ୍ପଷ୍ଟ। ସାମାନ୍ୟ-ଲାଳସା (涩感) ଅତି-ଅଳ୍ପ, କିନ୍ତୁ ସ୍ବାଦ-ବୈଚିତ୍ର୍ୟ ବହୁ-ସ୍ତରୀୟ।
- ପାନ-ରଙ୍ଗ: ହଳଦିଆ-ସବୁଜ, ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ (黄绿明亮)।
- ଚା-ତଳ-ପତ୍ର: କୋମଳ, ସମ, ‘କଢ଼ି’-ଆକୃତି (嫩匀成朵), ହଳଦିଆ-ସବୁଜ ରଙ୍ଗ, ଜୀବନ୍ତ।
ଲାଲ୍ ଚା:
- ଦୃଶ୍ୟ: ଗାଢ଼, ସୁନେଲି-ଲୋମଶ (乌润显金毫)।
- ଗନ୍ଧ: ଉଚ୍ଚାରିତ-ମହୁ-ମିଷ୍ଟ (蜜香), ଫୁଲ-ଫଳ ସଙ୍କେତ।
- ସ୍ବାଦ: ନରମ, ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୀର୍ଘ-ମିଷ୍ଟ।
- ପାନ-ରଙ୍ଗ: ଚମକ-ଲାଲ, ସୁନେଲି-ଧାର (红艳透金圈)।
- ଚା-ତଳ-ପତ୍ର: ଲାଲ-ଉଜ୍ଜ୍ବଳ, ଜୀବନ୍ତ।
7. ରାସାୟନିକ-ଗଠନ:
ଶୁଇମାନ ଚା, ବୃହତ-ପତ୍ରୀ କିସମ ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଜଳବାୟୁ ଯୋଗୁଁ, ଚୀନର ସବୁଠୁ ‘ପଲିଫେନଲ-ପୂର୍ଣ୍ଣ’ ସବୁଜ-ଚା-ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
- ପଲିଫେନଲ (茶多酚): ୩୮–୪୨% — ଅତ୍ୟଧିକ-ଉଚ୍ଚ, ଅଧିକାଂଶ ଚୀନୀ-ସବୁଜ-ଚା’ର ସାଧାରଣ ୨୦–୩୦% ସ୍ତରଠାରୁ ବହୁତ-ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ। ମୂଖ୍ୟ-ଉପାଦାନ — କ୍ୟାଟେଚିନ (EGCG, EGC, ECG, EC)।
- ଆମିନୋ-ଏସିଡ (氨基酸): ଉଚ୍ଚ-ପଲିଫେନଲ-ତାର ସହ, ସନ୍ତୁଳନ-ମାତ୍ର। L-ଥିଆନିନ, ତାଜଗୀ ଓ ‘ଶାନ୍ତ-କାରୀ’ ପ୍ରଭାବ।
- ଆଲ୍କାଲଏଡ: କ୍ୟାଫେନ — ପ୍ରାୟ ୬% (ଉଚ୍ଚ, ବୃହତ-ପତ୍ରୀ କିସମର ସ୍ଵଭାବ-ଜ)। ଥିଓବ୍ରୋମିନ, ଥିଓଫାଇଲିନ — ସାଧାରଣ-ମାନ।
- ସୂକ୍ଷ୍ମ-ପୋଷକ: କୋବାଲ୍ଟ (Co), ମଲିବଡେନମ (Mo) — ୧୩୮–୩୦୦ ଗୁଣ ଅଧିକ। କୋବାଲ୍ଟ, ରକ୍ତ-ସୃଷ୍ଟିରେ (ଭିଟାମିନ B₁₂ -ଉପାଦାନ) ଅଂଶ; ମଲିବଡେନମ — କେତେକ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ-ଏନଜାଇମର ସହ-କାରକ। ଜିଙ୍କ, ସେଲେନିଅମ — ଉଚ୍ଚ ମାତ୍ରା।
- ଭିଟାମିନ: ଭିଟାମିନ C, B-ଗୋଷ୍ଠ, E — ସବୁଜ-ଚା-ବିଶିଷ୍ଟ।
- ଅସ୍ଥିର-ତୈଳ: ସବୁଜ-ଚା’ର ଧୂମ-ଚେଷ୍ଟନଟ-ଗନ୍ଧ, ‘ତିନି-ସଂସ୍ଥାପନ’ ප්රක୍ରିୟାରୁ ଜାତ ପାଇରାଜିନ ଓ ଫରଫୁରାଲ-ଦ୍ୱାରା।
- ବିଶେଷତା: ଅତ୍ୟଧିକ-ପଲିଫେନଲ-ମାନ, ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ-ପୋଷକ-ଗଠନ-ସହ, ଶୁଇମାନ ଚା’କୁ ପୃଷ୍ଟିସାର-ଗବେଷଣା-ଆଗ୍ରହର ବିଷୟ ବନାଏ।
8. ଉପକାର-ଗୁଣ:
- ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ-ପ୍ରଭାବ: ୩୮–୪୨%ର ପଲିଫେନଲ, ସବୁଜ-ଚା-ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବ-ଉଚ୍ଚ-ତମ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ-ସମ୍ଭାବନା।
- ରକ୍ତ-ସୃଷ୍ଟି-ସହାୟକ: କୋବାଲ୍ଟ (Co), ଭିଟାମିନ B₁₂-ଉପାଦାନ ହିସାବେ, ଏରିଥ୍ରୋପଏସିସ-କାରୀ।
- ଚେତନ-ବର୍ଦ୍ଧକ-ପ୍ରଭାବ: ୬% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ୟାଫେନ, ସ୍ପଷ୍ଟ-ଉଦୀପନା। L-ଥିଆନିନ-ସହ-ଯୋଗ, ସିଧା-ସ୍ଥିର-ସଜାଗତା।
- ପାରମ୍ପରିକ-ପ୍ରତିଜୀବ-ପ୍ରୟୋଗ: ଲି-ଲୋକ-ଚିକିତ୍ସାରେ, ପେଟ-ଗୋଳମାଳ, ଥଣ୍ଡା-ସମୟରେ, ତଟକା ପତ୍ର-ଚୋବା — ୧୦୦୦-ବର୍ଷ-ପୁରୁଣା ପ୍ରଥା। ଟାନିନ ଓ କ୍ୟାଟେଚିନ-ଜୀବାଣୁ-ରୋଧୀ ଗୁଣ।
- ଚୟ-ଆଦାନ-ସହାୟକ: କ୍ୟାଟେଚିନ, ଚର୍ବି-ଜାରଣ-ଉତ୍ତେଜକ।
- ହୃତ-ସଞ୍ଚାଳନ-ତନ୍ତ୍ର: ଉଚ୍ଚ-ପଲିଫେନଲ, LDL-କୋଲେଷ୍ଟେରଲ-ହ୍ରାସ ଓ ରକ୍ତ-ନଳୀ-ସ୍ଥୀତ-ସ୍ଥାପକ।
- ଜ୍ୱର-ହର, ଶୀତଳ-କାରୀ (清热解毒): ଗ୍ରୀଷ୍ମ-ଜଳବାୟୁରେ, ତୃଷ୍ଣା-ନିବାରକ, ଉତ୍ତାପ-ଚାପ-ହର।
- ରୋଗ-ପ୍ରତିରୋଧ-ସମ୍ଭାବନା: ସେଲେନିଅମ, ଜିଙ୍କ, ପ୍ରତି-ରକ୍ଷା-କାରୀ।
9. ଚା-ପ୍ରସ୍ତୁତ:
-
ପାଣି-ତାପ: ସବୁଜ-ଚା — ୮୦–୮୫ °C (ଫୁଟ-ତୋଳି, ୯୦ ସେକଣ୍ଡ-ଥଣ୍ଡା-ହେବାକୁ-ଛାଡ଼)। ଲାଲ୍-ଚା — ୯୦–୯୫ °C।
-
ଚା-ପରିମାଣ: ୧୫୦ ମିଲି-ପାଣିରେ ୩ g (୧:୫୦)।
-
ପାତ୍ର: କାଚ-ଗଲାସ (玻璃杯) — ବଡ଼-ପତ୍ର-‘ନୃତ୍ୟ’ ଦେଖିବା; ଧଳା-ପୋର୍ସିଲେନ-ଗାଇୱାନ (盖碗) — ସଙ୍ଗ୍ରହ-ଗନ୍ଧ-କେନ୍ଦ୍ରଣ, ପରତ-ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ।
-
ପ୍ରକ୍ରିୟା (ସବୁଜ):
୧. ଗରମ-ପାଣିରେ-ପାତ୍ର-ଉଷ୍ମ କର, ଢାଳି-ଦିଅ। ୨. ଚା-ପତ୍ର ଢାଳ। ୩. ପ୍ରଥମ-ଧାର — ୫ ସେକଣ୍ଡ, ଶୀଘ୍ର-ଢାଳ (ଧୁଆ)। ୪. ଦ୍ୱିତୀୟ — ୧୦ ସେକଣ୍ଡ; ପ୍ରତ୍ୟେକ-ପର, ୧୦-ସେକଣ୍ଡ-ଲେଖା-ବୃଦ୍ଧି। ୫. ସବୁଜ — ୩ ପୂର୍ଣ୍ଣ-ଧାର; ଲାଲ୍ — ୬ ବା-ଅଧିକ।
-
ବିଶେଷ-ଧ୍ୟାନ: ଉଚ୍ଚ-ପଲିଫେନଲ-ଯୋଗୁଁ, ପାନ-ସତେଜ-ଗତି-ବଢ଼େ; ଅଧିକ-ସମୟ-ରଖ-ନାହିଁ — ଅତ୍ୟଧିକ-କଷା-ସମ୍ଭାବନା।
10. ସଂରକ୍ଷଣ:
- ସବୁଜ-ଚା: ବାୟୁ-ରୋଧୀ, ଆଲୋକ-ଅଭେଦୀ-ପ୍ୟାକ; ୦–୫ °C-ରେ-ଫ୍ରିଜ-ରଖ। ମିଆଦ — ୧୨ ମାସ।
- ଲାଲ୍-ଚା: ବାୟୁ-ରୋଧୀ-ପ୍ୟାକ, କୋଠରୀ-ତାପ-ମାତ୍ର, ଆଲୋକ-ଆର୍ଦ୍ରତା-ଗନ୍ଧ-ଦୂର। ମିଆଦ — ୩୬ ମାସ।
- ଚା’ର-ଶତ୍ରୁ: ଆଲୋକ, ଆର୍ଦ୍ରତା, ତାପ, ବାହ୍ୟ-ଗନ୍ଧ, ଅମ୍ଳଜାନ।
11. ମୂଲ୍ୟ ଓ ନକଲ:
- ମୂଲ୍ୟ-ସୂଚକ (ଚୀନ-ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ, ୨୦୨୩–୨୪):
- ଉଚ୍ଚତମ (特级): ୮୦୦–୧,୦୦୦ ୟୁଆନ/୫୦୦ g — ଶୁଦ୍ଧ-କଢ଼ି, ଉଜ୍ଜ୍ବଳ-ଚେଷ୍ଟନଟ-ଗନ୍ଧ।
- ପ୍ରଥମ (一级): ୩୦୦–୫୦୦ ୟୁଆନ/୫୦୦ g — ଖୋଲା-ଚା, ହଳଦି-ସବୁଜ/ଲାଲ-ଚମକ-ପାନ, ତାଜା-ନରମ।
- ଦ୍ୱିତୀୟ (二级): ୧୬୦ ୟୁଆନ/୫୦୦ g — ପ୍ୟାକ-ଚା-ସାମଗ୍ରୀ।
- ଜଙ୍ଗଲୀ-ଚା (野生茶) — ଚାଷ-ଜାତ-ଠାରୁ ଗୁଣ-ଦର।
- ଠକାମି-ଏଡ଼ାଣ-ଉପାୟ:
- ପତ୍ର-ଆକୃତି-ପରୀକ୍ଷା: ପ୍ରକୃତ-ଶୁଇମାନ-ସବୁଜ — ବଡ଼, ମୋଟ, ଦୃଢ଼-ମୋଡ଼ା; ଲାଲ — ଗାଢ଼, ସୁନେଲି-ଲୋମ। ଛୋଟ-ପତ୍ର-ନକଲ — ପାର୍ଥକ୍ୟ-ସ୍ପଷ୍ଟ।
- ଗନ୍ଧ-ମୂଲ୍ୟା: ପ୍ରକୃତ-ସବୁଜ — ‘କାଠ-ଚୂଲୀ-ଧୂମ’; ଲାଲ — ‘ମହୁ-ମିଠା’। ଏହି-ସଙ୍କେତ-ଅନୁପସ୍ଥିତ — ବଦଳ-ଲକ୍ଷଣ।
- ପାନ-ପରୀକ୍ଷା: ସବୁଜ — ହଳଦି-ସବୁଜ, ସ୍ୱଚ୍ଛ; ଲାଲ — ଚମକ-ଲାଲ, ସୁନେଲି-ଧାର।
- ଉତ୍ପତ୍ତି-ଜାଣ: ୱୁଝୀଶାନ-ଭୌଗୋଳିକ-ସଙ୍କେତ-ଚିହ୍ନିତ-ପସନ୍ଦ। ‘ୟେସିଆନ’ (椰仙), ‘ଇନସିଆଙ୍ଗ-ଶୁଇମାନ’ (印象水满), ମାଓନା-ଗାଁ-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ-ଚା-ବ୍ରାଣ୍ଡ — ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ।
- ଦର-ସତର୍କ: ସନ୍ଦେହ-ଜନକ-ଶସ୍ତା ‘ୱୁଝୀଶାନ-ଜଙ୍ଗଲୀ-ଚା’ — ପ୍ରାୟ-ସର୍ବଦା-ବଦଳ: ଜଙ୍ଗଲୀ-ସଂଗ୍ରହ-ମାତ୍ରା-ଅତ୍ୟନ୍ତ-ସୀମିତ।
12. ଚମତ୍କାର-ତଥ୍ୟ:
- ‘ସାରା-ବିଶ୍ୱ-ପ୍ରଥମ-ବସନ୍ତ-ଚା’: ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳ-ଯୋଗୁଁ, ଶୁଇମାନ-ପ୍ରାକ-ବସନ୍ତ-ସଂଗ୍ରହ, ଡିସେମ୍ବର-ଜାନୁଆରୀ-ଆରମ୍ଭ — ଚୀନ-ଅନ୍ୟ-ଚା-ଅଞ୍ଚଳ-ଠୁ ୧–୩-ମାସ-ଆଗ। ଦେଶ-ସବୁଠୁ-ଶୀଘ୍ର।
- ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ-ଭ୍ରମଣ: ୨୦୨୨-ଏପ୍ରିଲ-ମାଓନା-ଗାଁ-ବୁଲି, ସୀ-ଜିନପିଙ୍ଗ, ୱାଙ୍ଗ-ବୋହେ (王柏和) ଓ ପତ୍ନୀ-ୱାଙ୍ଗ-ଜୁଯୁ (王菊茹)-ଙ୍କ ଚା-ଶାଳ-ଦେଖି, ଅଞ୍ଚଳ-ଚା-ପର୍ଯ୍ୟଟନ-ଶିଳ୍ପ-ଝଡ଼-ସୃଷ୍ଟି-କଲା।
- ଜଙ୍ଗଲୀ-ଦୈତ୍ୟ: ୱୁଝୀଶାନ-ଜଙ୍ଗଲ-୧୨-ମି-ଉଚ୍ଚ, ୧-ମି-ପରିଧି, ଶତ-ବର୍ଷ-ପୁରୁଣା-ଜଙ୍ଗଲୀ-ଚା-ଗଛ-ଆବିଷ୍କୃତ। ୨୦୨୪-ସୁଦ୍ଧା ୩,୬୦୦-ଜଙ୍ଗଲୀ-ଗଛ, ୨୦୦-ଶତ-ବର୍ଷ-ଚିହ୍ନଟ — ସର୍ବେକ୍ଷଣ-ଜାରୀ।
- ଲି-ଜନ-ଓ-‘ଚା-ଚୋବା’: ଲି-ପାରମ୍ପରିକ-ଚିକିତ୍ସାରେ, ପେଟ, ଥଣ୍ଡା, ଝାଡ଼ା-ସମୟେ, ତଟକା-ପତ୍ର-ଚୋବା — ଆଜି-ବି-ପ୍ରଥା। ଏହା-ସମ୍ଭବ-ପୃଥିବୀ-ସବୁ-ପୁରାତନ-ଚା-ପିଇବା-ପଦ୍ଧତି।
- ‘ସଫା-କର୍ତ୍ତା’-ଚା-ଗଛ: ଗବେଷଣା-ଅନୁସାରେ, ହାଇନାନ-ବୃହତ-ପତ୍ର-କିସମ, ମାଟି-ଥୁ-ବିଷାକ୍ତ-ଭାରୀ-ଧାତବ (Ar, Cd, Hg) ନ-ଶୋଷେ — ବିରଳ-ଗୁଣ, ‘ସବୁ-ସଫା’-ଚା-କିସମ-ମାନ।
13. ଅନ୍ୟ-ସବୁଜ-ଚା-ସହ-ତୁଳନା:
- ବାଇଶା-ଲୟୁ-ଚା (白沙绿茶, Báishā Lǜchá): ହାଇନାନ-ଦ୍ୱିତୀୟ-ପ୍ରସିଦ୍ଧ-ସବୁଜ, ବାଇଶା-ଉଲ୍କା-ଗର୍ତ-ଚାଷ। ଦୁଇ-ଟି-ଗ୍ରୀଷ୍ମ, ବୃହତ-ପତ୍ର-କିସମ। କିନ୍ତୁ, ବାଇଶା — ‘ନରମ’, ମିଠା-ପ୍ରଧାନ (ଗର୍ତ-ମୃତ୍ତିକ-ଖଣିଜ-ଗଠନ); ଶୁଇମାନ — ‘ଶକ୍ତ’, ପଲିଫେନଲ-ସାନ୍ଦ୍ର, ଅଙ୍ଗାର-ଧୂମ-ଗନ୍ଧ।
- ୟୁନାନ-ବୃହତ-ପତ୍ର-ସବୁଜ (滇绿, Diān Lǜ): ପୂର୍ବଜ-Camellia sinensis var. assamica, କିନ୍ତୁ ହାଇନାନ-ବୃହତ-ପତ୍ର — ଦ୍ୱୀପ-ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ହଜାର-ବର୍ଷ-ପୃଥକ। ୟୁନାନ-ସବୁଜ (ଯଥା, ଲିନଚାଙ୍ଗ-ଶାଇଚିଙ୍ଗ) — ଫୁଲ-ସଙ୍କେତ; ଶୁଇମାନ — ‘ପ୍ରତ୍ନ’, କାଠ-ଧୂମ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ-ଖଣିଜ-ତା।
- ଲଙ୍ଗ-ଜିଂ (龙井, Lóngjǐng): ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ-ବିପରୀତ: ଛୋଟ-ପତ୍ର, ସପାଟ, ଚଟ-ତଳ — ବି, ଦୃଢ଼-ମୋଡ଼ — ବ; ଚେଷ୍ଟନଟ-ସୋୟା-ଗନ୍ଧ — ବ, ଧୂମ-ଚେଷ୍ଟନଟ। ପଲିଫେନଲ: ୨୦–୨୫% — ବ, ୩୮–୪୨%। ଲଙ୍ଗ-ଜିଂ — ‘ରେଶମ’, ଶୁଇମାନ — ‘ପର୍ବତ-ବତାସ’।
- ଚ୍ୟେଙ୍ଗଝଙ୍ଗ-ବାଇ-ମା-ଜୁନ-ହଙ୍ଗ (琼中白马骏红): ପଡ଼ୋଶୀ-ଚ୍ୟେଙ୍ଗଝଙ୍ଗ-ଲାଲ-ଚା। ଦୁଇ-ଟି-ବୃହତ-ପତ୍ର, ମହୁ-ଗନ୍ଧ। କିନ୍ତୁ, ଏହା-କେବଳ-ଲାଲ; ଶୁଇମାନ — ଉଭୟ, ସବୁଜ-ମୂଖ୍ୟ।
ଶେଷ-କଥା
ଶୁଇମାନ ଚା — ଏକ ଚା, ଯାହା ଜଙ୍ଗଲୀ-ପ୍ରକୃତି ଓ ପ୍ରାଚୀନତମ-ମାନବ-ସଂସ୍କୃତି-ସନ୍ଧିସ୍ଥଳ-ଜନ୍ମ। ୱୁଝୀଶାନ-ଗ୍ରୀଷ୍ମ-ଅରଣ୍ୟ-ଜଙ୍ଗଲୀ-ଚା-ଗଛ, ହଜାର-ବର୍ଷ-ଲି-ପରମ୍ପରା, ‘ତିନି-ସଂସ୍ଥାପନ’-ଅଗ୍ନି-କୌଶଳ, ରେକର୍ଡ-ପଲିଫେନଲ-ସ୍ତର, ବିରଳ-ସୂକ୍ଷ୍ମ-ପୋଷକ-ଗଠନ — ଏସବୁ, ଚୀନ-ସବୁ-ଅସାଧାରଣ-ସବୁଜ-ଚା-ମଧ୍ୟ-ଗଣି। ଏହା, ନ-ପୂର୍ବ-ଚୀନ-ମାର୍ଜିତ-କ୍ଲାସିକ, ନ-ୟୁନାନ-ନରମ-ଶାଇଚିଙ୍ଗ — ଏହାର-ନିଜ-ସ୍ଵଭାବ, ପାଞ୍ଚ-ଆଙ୍ଗୁଳି-ପର୍ବତ-ପାଦ-ଗ୍ରୀଷ୍ମ-ଅରଣ୍ୟ-ସମ, କଠୋର-ଓ-ଉଦାର। ଏହି-ଚା, ସେମାନଙ୍କ-ପାଇଁ-ଯିଏ-ପ୍ରତ୍ୟେକ-ପ୍ୟାଲ-ଶକ୍ତି, ଗଭୀରତା, ଆଦିମ-ସ୍ୱଚ୍ଛ-ଅନୁଭବ-ଖୋଜ।